“Heel veel zandkorreltjes maken uiteindelijk een berg”
21 juli 2026
Detlef van der Velde is traumachirurg en zorgvernieuwer bij het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht en Nieuwegein. Al meer dan twintig jaar maakt hij zich hard voor betere zorg voor kwetsbare patiënten. In 2024 nam hij deel aan de studiereis Leiderschap & Continu Verbeteren naar Japan.
Toen Detlef in 2003 afstudeerde als chirurg en in Almelo ging werken, zag hij hoe kwetsbare ouderen daar werden behandeld en besloot dat het anders moest. Na een reis naar Amerika richtte hij samen met traumachirurg Han Hegeman een traumageriatrische unit op, als eerste in Europa. Klinieken uit het hele land kwamen kijken en kopieerden het concept, puur omdat het werkte en aan een duidelijke behoefte voldeed. “In Nieuwegein heb ik dat ook weer mogen oprichten, want dat was het enige ziekenhuis in Nederland dat het nog niet had. Het was gaaf om toen al een bijdrage te leveren aan continu verbeteren.”
“Weet je, die zorg kan beter. En het blijft me nog steeds verbazen, nu ik al twintig jaar zie hoe we in Nederland te werk gaan in de zorg. Daarom heb ik de drive om continu te verbeteren en de beste zorg voor ouderen met botbreuken te realiseren” En dus stapte Detlef in 2024 op het vliegtuig naar Japan; het land waar continu verbeteren geen project is, maar een levenshouding. Wat hij in Japan zag raakte hem: een cultuur die van de grond af anders is opgebouwd.
Verbeteren is als vanzelfsprekend in het dagelijks werk geweven. Waar in Nederland verbeterinitiatieven vaak afhangen van één gedreven persoon, is het daar een gedeelde norm. Japanners geven het werk op een bijzondere manier door. “Het verspreidt zich door de hele organisatie heen en heel veel zandkorreltjes maken uiteindelijk een berg.” vertelt Detlef. Tijdens de reis ging hij ook op bezoek bij organisaties waar mensen met een beperking werken, vanwege het gegeven wat ze nog wél kunnen. “Men ziet niet de beperking, maar de mogelijkheden. Die filosofie vind ik heel sterk.” Het is een mindset die hij waardeert vanuit zijn eigen werk: kijk niet naar wat een patiënt niet meer kan, maar naar wat er nog wél mogelijk is.
Het contrast met Nederland is groot, maar niet ontmoedigend. Wat Japan liet zien, is wat er mogelijk is als je er écht in gelooft en bereid bent de lange adem te hebben. Die lange adem heeft Detlef zelf ook. Al meer dan twintig jaar publiceert hij, bouwt hij, overtuigt hij. Van onnodige CT-scans bij oudere patiënten die zijn gevallen — “dat gaat de Nederlandse richtlijn veranderen” — tot palliatieve zorg voor patiënten die te kwetsbaar zijn voor een operatie.
Nu richt die drive zich op iets nieuws. `Ik ben hard bezig mezelf overbodig te maken in het systeem waar ik zit.” Wie pakt het na hem op? Wie draagt het vuur verder? Het gaat daarbij om iets groters dan een generatiekwestie. Misschien is dat wel de moeilijkste stap, maar tegelijkertijd de mooiste. Duurzame verbetering, zo leerde Japan hem, is geen eenmansproject.
Wil jij ook ervaren wat Japan je kan leren over leiderschap en continu verbeteren? De 9-daagse studiereis vindt opnieuw plaats vanaf 21 november 2026. Meer weten?
