Wat is het verschil tussen Lean, Agile en Scrum?

Lean, Agile en Scrum zijn termen die je in veel organisaties hoort. Teams werken “Agile”, gebruiken “Scrum” en proberen tegelijk “Lean” te worden. Daardoor ontstaat regelmatig verwarring, terwijl deze begrippen niet hetzelfde betekenen. Wat is het verschil?
Om het verschil goed te begrijpen helpt het om naar de oorsprong te kijken. Veel van de ideeën achter deze manieren van werken zijn namelijk beïnvloed door het denken van Toyota over continu verbeteren en het ontwikkelen van mensen.
De oorsprong: het Toyota Way Management System
Het Toyota Way Management System (TMS) vormt de basis van veel moderne manieren van organiseren en verbeteren. Binnen dit systeem gaat het niet alleen om efficiëntere processen, maar vooral om het ontwikkelen van mensen en het voortdurend verbeteren van het systeem waarin zij werken.
Het Toyota Production System werd wereldwijd bekend onder de naam Lean. In de literatuur over productontwikkeling bij Toyota, onder andere beschreven door Nonaka en Takeuchi, ontstond daarnaast inspiratie voor iteratieve manieren van ontwikkelen. Vanuit dat gedachtegoed ontwikkelde Jeff Sutherland later “Scrum voor softwareontwikkeling“.
Agile ontstond vervolgens als een bredere set principes die goed aansluiten bij deze manier van werken.
Wat is Lean?
Lean wordt vaak uitgelegd als het elimineren van verspilling en het verbeteren van processen. Hoewel dat onderdeel is van Lean, raakt die uitleg maar een deel van het verhaal. Binnen het Toyota Way Management System gaat Lean vooral over het ontwikkelen van mensen zodat organisatiedoelen duurzaam bereikt worden.
Organisaties werken vanuit een duidelijke langetermijnrichting. Vanuit dat doel wordt dagelijks gewerkt aan verbetering. Dat zijn geen losse projecten, maar is een onderdeel van het werk zelf.
Binnen TMS spelen daarbij zes principes een belangrijke rol:
- Visualisatie van het werk: werk en prestaties zichtbaar maken
- Werkplekrevitalisatie: de werkplek zo organiseren dat verbeteren onderdeel wordt van het dagelijkse werk
- Kaizen-mindset: continu kleine verbeteringen doorvoeren
- Klantwaardecreatie: verbeteren vanuit wat waarde toevoegt voor de klant
- Kwaliteit in het proces: problemen zo vroeg mogelijk zichtbaar maken
- Winstcreatie: verbeteren draagt bij aan organisatiedoelen
Door op deze manier te werken ontwikkelen medewerkers hun vermogen om problemen te herkennen en op te lossen. Teams worden daardoor steeds autonomer.
Tegelijkertijd ontstaat iets dat Toyota vaak aanduidt met het Japanse begrip yarigai: het gevoel dat je werk betekenis heeft en dat je weet waar je aan bijdraagt.
Wat is Scrum?
Scrum is een manier van werken om nieuwe producten of oplossingen te ontwikkelen. Teams werken daarbij in korte cycli, zogenaamde sprints, waarin zij een deel van het product ontwikkelen, testen en verbeteren.
Scrum werkt met autonome teams die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het resultaat. Door middel van sprintplanningen, retrospectives en een visueel takenbord wordt het werk transparant gemaakt.
Daardoor kan iedereen zien:
- wat er moet gebeuren
- waar het team staat
- wat er al bereikt is
Teams leren bovendien beter inschatten wat zij in een sprint aankunnen. Wanneer een sprint succesvol wordt afgerond, ontstaat een duidelijk gevoel van voortgang en voldoening.
Wat is Agile?
Agile is geen methode, maar een set principes. Deze principes zijn vastgelegd in het Agile Manifesto uit 2001.
Daarin staan vier waarden centraal:
- mensen en interacties boven processen en tools
- werkende oplossingen boven uitgebreide documentatie
- samenwerking met de klant boven contractonderhandelingen
- reageren op verandering boven het volgen van een plan
Scrum is één van de manieren waarop deze principes in de praktijk worden toegepast.
Het verschil tussen Lean, Agile en Scrum
Kort samengevat:
| Methode | Oorsprong | Waarvoor gebruik je het? |
| Lean | Toyota Production System | Bestaande processen verbeteren |
| Agile | Software-ontwikkeling | Principes voor flexibel werken |
| Scrum | Agile framework | Nieuwe producten ontwikkelen |
In de praktijk worden deze benaderingen vaak gecombineerd. Een team dat software ontwikkelt met Scrum kan bijvoorbeeld Lean gebruiken om het ontwikkelproces continu te verbeteren.
Lean en Scrum werken het best binnen één managementsysteem
De discussie over Lean of Scrum ontstaat vaak wanneer organisaties methodes los van elkaar invoeren. Teams gaan bijvoorbeeld met Scrum werken terwijl elders Lean-projecten lopen. Vanuit het Toyota Way Management System ziet dat er anders uit.
Wanneer leiders sturen op duidelijke doelen, werk zichtbaar maken en teams leren problemen op te lossen, kunnen beide manieren van werken elkaar versterken.
De discussie over welke methode beter is, wordt dan minder relevant. Het echte verschil ontstaat in hoe leiders hun organisatie ontwikkelen en hoe teams leren verbeteren en ontwikkelen.
Agile-principes en het Toyota Way Management System
Ook de principes uit het Agile Manifesto sluiten verrassend goed aan bij het Toyota Way Management System.
| Agile-principe | Relatie met TMS |
| Mensen en interacties boven processen en tools | Ontwikkeling van mensen en autonome teams |
| Werkende oplossingen boven uitgebreide documentatie | Kwaliteit in het proces en zichtbaar resultaat |
| Samenwerking met de klant boven contractonderhandelingen | Creatie klantwaarde |
| Reageren op verandering boven het volgen van een plan | Kaizen-mindset en continu verbeteren |
Wanneer organisaties alleen de methode toepassen, Lean-tools of Scrum-rituelen, blijft dat leerproces vaak beperkt. Wanneer de onderliggende principes worden begrepen en leiders daarop sturen, ontstaat een systeem waarin teams zich blijven ontwikkelen.
Lean en het Toyota Way Management System leren toepassen
Wie Lean, Agile en Scrum alleen als methodes bekijkt, mist vaak de onderliggende manier van denken. Binnen het Toyota Way Management System staat juist het ontwikkelen van mensen en het verbeteren van het systeem centraal.
In onze tweedaagse opleiding over het Toyota Way Management System verdiepen we hoe deze principes in de praktijk werken en hoe je teams leert om continu te verbeteren en problemen zelfstandig op te lossen.
Meer weten? Bekijk hier de inhoud van de TMS-opleiding.